w tym artykule

Audyt IT w firmie produkcyjnej porządkuje obecną sytuację. Pokazuje, co działa, co kosztuje najwięcej i dlaczego, wskazuje kierunek i obszary, które wymagają projektów, oraz usprawnienia, które firma może rozpocząć od razu, własnymi siłami, żeby osiągnąć pierwsze wymierne rezultaty na produkcji. Obejmuje systemy, dane i sposób, w jaki ludzie z nimi pracują.

Nie ma jednego, powtarzalnego schematu na skuteczny audyt IT, który pasuje do każdej firmy produkcyjnej. Zakres zależy od jej celów i problemów. Czasem audyt przygotowuje firmę do podjęcia jednej, konkretnej decyzji – na przykład o wyborze i wdrożeniu systemu MES. Także wtedy warto poznać szerszy kontekst, a samą decyzję przeanalizować głębiej.

Co się sprawdza

Audyt w zakładzie produkcyjnym obejmuje więcej niż serwery i licencje. Typowy zakres to:

  • Systemy. Jakie systemy są w firmie, kto ich używa i do czego, które moduły są wykorzystywane, a które tylko opłacane. Jak systemy wymieniają dane i gdzie ktoś przepisuje informacje ręcznie.
  • Dane. Czy normy czasowe, marszruty i indeksy odpowiadają temu, co dzieje się na hali. Skąd biorą się raporty dla zarządu i ile pracy kosztuje ich przygotowanie.
  • Hala. Z których maszyn da się pobierać dane, jak rejestruje się produkcję, przestoje i braki, co operatorzy zapisują na papierze albo w arkuszach obok systemu.
  • Infrastruktura i bezpieczeństwo. Jak wygląda sieć na hali, czy są kopie zapasowe, jak działa dostęp zdalny serwisantów maszyn i które systemy są bez wsparcia producenta. Więcej o tym w artykule o bezpieczeństwie IT i OT.
  • Umowy i koszty. Jakie licencje i umowy serwisowe ma firma, jakie są daty końca wsparcia i ile wynosi łączny roczny koszt utrzymania systemów.
  • Ludzie i odpowiedzialność. Kto utrzymuje każdy system, kto odpowiada za dane, ile wiedzy jest tylko w głowie jednej osoby.

Audyt ERP: przede wszystkim dane

W firmie produkcyjnej audyt ERP jest zwykle częścią szerszego audytu IT i dotyczy przede wszystkim danych. Przy okazji można sprawdzić, które licencje i moduły są dostępne i wykorzystywane, ale celem nie jest obniżenie kosztów samego ERP. Audyt sprawdza pięć obszarów:

  • Dane podstawowe. Czy dane, których potrzebuje produkcja, są w ERP dostępne, kompletne i aktualne: indeksy, struktury wyrobów, marszruty i normy czasowe.
  • Transakcje. Co jest raportowane w ERP, kiedy powstają zlecenia produkcyjne i jak wygląda planowanie.
  • Styk z produkcją. Jak lista zleceń z ERP zamienia się w kolejność na stanowisku, kiedy do systemu wracają ilości wykonane i jak duże jest opóźnienie.
  • Możliwości obecnego systemu. Co da się poprawić w procesie bez zmiany ERP i ile by to kosztowało.
  • Raportowanie. Czy z dostępnych danych da się przygotować sensowne raporty. Czasem w systemie jest już raport albo dashboard, z którego nikt nie korzysta, a który mógłby od razu pomóc.

Rezultaty tak przeprowadzonego audytu są bardzo cennym źródłem informacji dla potencjalnych dostawców kolejnych rozwiązań. Zgodnie z modelem ISA-95 ERP jest nadrzędny wobec systemów takich jak MES, MOM czy APS, dlatego dostawcy każdego z nich będą w stanie przygotować lepszą koncepcję systemu i wdrożenia, jeśli dostaną rzetelne i sprawdzone informacje na temat stanu danych.

Jak przebiega

Każda firma ma inne cele i inne problemy, więc przebieg audytu też się różni. Zwykle zaczyna się od rozmowy z zarządem o celach firmy i problemach, które mają zostać rozwiązane. Potem pracuję na miejscu. Rozmawiam z planistą, kierownikami zmian, utrzymaniem ruchu, jakością i działem IT i obchodzę halę produkcyjną. Dokumenty, takie jak umowy, oferty, raporty czy eksporty danych, przeglądam tylko wtedy, gdy są potrzebne, i tylko w zakresie, który służy celowi audytu. W niektórych firmach potrzebne są też warsztaty z poszczególnymi działami.

Częścią pracy na miejscu jest zwykle stworzenie mapy procesu produkcji, czyli precyzyjnego opisu procesu, który przygotowuje się pod kątem planowanego systemu IT. Na mapie zaznacza się kolejne stanowiska, przez które przechodzi zlecenie, miejsca, w których powstają dane, i miejsca, w których ktoś przepisuje je ręcznie. Mapa pokazuje, jak proces przebiega dziś i gdzie firma traci czas i dane.

Kluczowe dla skutecznego przeprowadzenia audytu jest zaangażowanie w proces właściwych ludzi z firmy. Audyt robiony wyłącznie na podstawie dokumentów i rozmowy z jedną osobą pokaże tylko to, co ta osoba wie. Na koniec przedstawiam wyniki audytu zarządowi.

Co firma dostaje na koniec

Dobry wynik audytu mieści się w kilkunastu stronach i da się go omówić na jednym spotkaniu. Składa się z:

  1. opisu stanu obecnego: systemów, przepływu danych i miejsc, w których firma traci czas lub pieniądze,
  2. listy problemów uporządkowanej według wpływu na produkcję i kosztu naprawy,
  3. szybkich usprawnień, które da się zrobić w ciągu kilku miesięcy bez kupowania nowego systemu,
  4. rekomendacji: od czego zacząć, które obszary wymagają projektów i czego na razie nie ruszać.

Jeśli audyt przygotowuje wybór jednego systemu, dochodzą do tego wymagania i kilka kluczowych scenariuszy, od których można zacząć rozmowy z dostawcami. Jak je wykorzystać, opisuję w artykule o wyborze systemu MES. Audyt IT jest często pierwszym krokiem strategii IT. Strategia opiera się na dobrym zrozumieniu biznesu firmy i wskazuje, jak wykorzystać technologię, żeby usprawnić produkcję i zyskać przewagę nad konkurencją.

Szybkie usprawnienia po audycie

Pierwsze rezultaty najczęściej przynoszą trzy rodzaje projektów, które firma może rozpocząć własnymi siłami. Są to uporządkowanie danych, zarządzanie wizualne, które pokazuje, co dzieje się na produkcji, i raporty z danych, które już są w systemach. Rzadziej są to zmiany w tym, jak proces przebiega w samym systemie. Takie zmiany też są możliwe, ale podchodzę do nich ostrożnie, bo nie jestem ekspertem od żadnego konkretnego ERP.

Audyt systemu, który już działa

Wiele firm ma system wdrożony kilka lat temu, z którego korzysta tylko część zakładu. Audyt takiego systemu odpowiada na pytania: które funkcje są używane, gdzie ludzie pracują obok systemu i dlaczego, czy problem leży w samym oprogramowaniu, w konfiguracji, w danych czy w szkoleniu. Często okazuje się, że zamiast wymiany wystarczy uporządkowanie danych i kilka zmian w konfiguracji.

Kiedy warto zrobić audyt IT

  • gdy firma chce uporządkować systemy i dane i ustalić, od czego zacząć,
  • gdy wdrożony system nie daje oczekiwanych wyników,
  • gdy kończy się wsparcie ważnego systemu i trzeba zdecydować, co dalej,
  • przed większą inwestycją w IT, na przykład przed wyborem i wdrożeniem systemu MES, APS, CMMS albo nowego ERP,
  • przed rozbudową zakładu produkcyjnego albo uruchomieniem kolejnej lokalizacji,
  • gdy zarząd potrzebuje uporządkowanego obrazu przed decyzją inwestycyjną.

Jeśli firma ma za sobą audyt cyfryzacji albo test dojrzałości cyfrowej, audyt IT zaczyna się od jego wyniku i zamienia poziomy w obszarach na konkretne projekty i ich kolejność.

O tym, jak wycenia się audyt i inne usługi doradcze, piszę w artykule ile kosztuje doradztwo IT, a o samym doradztwie w tekście czym jest doradztwo IT.