w tym artykule

EAM (Enterprise Asset Management) to system do zarządzania majątkiem technicznym firmy w całym cyklu jego życia: od planowania zakupu i uruchomienia, przez utrzymanie ruchu i modernizacje, po wycofanie z eksploatacji. Obejmuje maszyny, linie, budynki, instalacje i infrastrukturę, często w wielu zakładach naraz.

EAM a CMMS

CMMS zajmuje się utrzymaniem ruchu: przeglądami, awariami, zleceniami pracy i częściami zamiennymi. EAM zawiera to wszystko i dokłada perspektywę finansową i długoterminową:

  • koszty utrzymania każdego składnika majątku przez cały okres jego życia,
  • planowanie inwestycji i decyzje, czy maszynę naprawiać, modernizować, czy wymienić,
  • powiązanie z księgą środków trwałych i budżetem w ERP,
  • zarządzanie wieloma zakładami, wspólnym magazynem części i firmami zewnętrznymi,
  • utrzymanie według stanu technicznego, na podstawie danych z czujników i maszyn.

Różnią się też tym, skąd się je zwykle kupuje. EAM często jest modułem dużego systemu ERP, na przykład SAP (moduł Plant Maintenance, w S/4HANA rozwijany jako Asset Management) czy IFS, choć istnieją też samodzielne systemy EAM, takie jak IBM Maximo albo HxGN EAM (dawniej Infor EAM). CMMS to najczęściej samodzielny system, coraz częściej w chmurze, albo moduł pakietu MES lub MOM.

W praktyce granica jest płynna. Wielu dostawców nazywa swój system EAM, choć funkcjonalnie jest rozbudowanym CMMS, i odwrotnie. Przy wyborze lepiej patrzeć na potrzebne funkcje niż na nazwę.

Kto potrzebuje EAM

Najczęściej firmy z dużym i drogim majątkiem technicznym: kilka zakładów, ciągłe procesy, instalacje, których awaria zatrzymuje całą produkcję, branże chemiczna, energetyczna, spożywcza i farmaceutyczna. Dla jednego zakładu z kilkudziesięcioma maszynami zwykle wystarczy CMMS.

Szczególnie dotyczy to przemysłu procesowego. Z perspektywy MES przepływ bywa tam prosty: kilka reaktorów, zbiorników czy linii rozlewniczych. Większość pracy utrzymania ruchu dzieje się jednak wokół nich, a nie w miejscu, w którym przebiega proces: przy rurociągach, pompach, zaworach, wymiennikach, instalacjach pary, sprężonego powietrza i wody chłodzącej, rozdzielniach i budynkach. To tysiące składników majątku, których nie ma w strukturze produkcyjnej, i właśnie do ich ewidencji, hierarchii i historii EAM nadaje się najlepiej.

Na co uważać

EAM opiera się na dobrze prowadzonej ewidencji majątku. W standardzie ISA-95 odpowiada temu rozróżnienie między stanowiskiem w procesie a konkretną maszyną: EAM śledzi maszynę, gdziekolwiek pracuje. Jeśli ewidencja jest niepełna albo nieaktualna, uporządkowanie jej to zwykle największa część wdrożenia i warto ocenić ją przed wyborem systemu. Wybór między CMMS a EAM zależy od budżetu inwestycyjnego i liczby zakładów, a nie od samego utrzymania ruchu, dlatego należy do strategii IT, a nie do jednego działu.