w tym artykule
RCP (rejestracja czasu pracy) to system, który zapisuje wejścia i wyjścia pracowników, zwykle przez terminale z czytnikiem kart, breloków albo, coraz częściej, przez aplikację. Dane trafiają do ewidencji czasu pracy, którą pracodawca ma obowiązek prowadzić, i dalej do kadr i płac.
Co robi RCP
Systemy RCP różnią się przede wszystkim terminalami, regułami rozliczania czasu i integracją z kadrami i płacami. Zwykle:
- rejestruje obecność, przerwy i wyjścia służbowe,
- rozlicza zmiany, nadgodziny, pracę w nocy i w święta według grafików,
- przekazuje dane do systemu kadrowo-płacowego, często modułu ERP,
- bywa połączony z kontrolą dostępu do budynków i stref.
Czytniki biometryczne, na przykład odcisku palca, budzą wątpliwości prawne. Kodeks pracy pozwala przetwarzać dane biometryczne pracowników przede wszystkim przy kontroli dostępu do szczególnie chronionych pomieszczeń i informacji, a organ ochrony danych osobowych (dawniej GIODO, dziś UODO) i sądy administracyjne kwestionowały ich używanie do samej rejestracji czasu pracy, także wtedy, gdy pracownicy wyrazili zgodę. Przed zakupem takich terminali warto to sprawdzić z prawnikiem.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze
- Jedna karta. Ten sam identyfikator na bramce i na stanowisku MES; dwie karty to dwa razy więcej zgubionych.
- Grafiki i reguły. Praca zmianowa, nadgodziny, przerwy, noce i święta rozliczane według regulaminu zakładu, nie według domyślnych ustawień systemu; to zwykle najdłuższa część wdrożenia.
- Integracja z kadrami i płacami. W którą stronę płyną dane i kto poprawia błędne odbicie: w RCP, w kadrach czy w obu.
- Terminale na hali. Odporność na kurz i rękawice, miejsce ustawienia (kolejka przy jednej bramce o szóstej), działanie bez sieci.
- Dane osobowe. Czytniki biometryczne (wyżej) i okres przechowywania zapisów: ewidencję czasu pracy trzeba trzymać przez wymagany prawem czas, surowych odbić z bramek niekoniecznie równie długo.
RCP a MES
RCP mówi, ile czasu pracownik był w zakładzie. MES mówi, ile czasu przepracował przy konkretnych zleceniach i operacjach. Pierwsze jest potrzebne do wypłat, drugie do rozliczenia kosztów zleceń i wydajności.
Operator odbija kartę na bramce o 5:52 i o 14:07: RCP liczy osiem godzin i kwadrans, nadgodzin według regulaminu nie ma. W MES ten sam operator zalogował się na prasie o 6:05, rejestrował zlecenie do 9:40, potem przezbrojenie do 10:20 i drugie zlecenie do 13:50. Z porównania wychodzi ponad godzina, której nie ma na żadnym zleceniu: dojście na stanowisko, odprawa, czekanie na wózek z materiałem. Kadry rozliczają pierwszy zapis, kontroling drugi, a kierownik produkcji dopiero z różnicy widzi, gdzie znika czas.
Porównanie obu daje czas, którego nie przypisano do żadnego zlecenia: oczekiwanie na materiał, przezbrojenia, przestoje. Granica bywa płynna w obie strony. Niektóre systemy MES same rejestrują czas pracy, także z bramek i kołowrotków przy wejściu, i przekazują go do modułu kadr i płac. Z drugiej strony w wielu zakładach wynagrodzenie zależy wprost od danych typowych dla MES: czasu na zleceniu, wykonanych sztuk w akordzie, premii za wydajność. Wtedy dane z MES trafiają do płac tak samo jak dane z RCP, a ich poprawność ma znaczenie dla każdego pracownika.
Gdy systemy działają osobno, pracownik często loguje się dwa razy, na terminalu RCP i na stanowisku MES. Wspólna karta i przekazywanie danych między systemami oszczędza czas i zmniejsza liczbę błędów. Ile czasu zajmuje podwójna rejestracja i gdzie dane się nie zgadzają, sprawdza się przed zakupem nowego systemu; w audycie IT to jedno z pierwszych miejsc, w które zaglądam.