w tym artykule

WMS (Warehouse Management System) to system do zarządzania pracą magazynu. Wie nie tylko, ile czego jest na stanie, ale też gdzie dokładnie leży, i prowadzi magazynierów przez przyjęcia, rozmieszczenie, kompletację i wysyłki, najczęściej za pomocą skanerów kodów kreskowych.

Co robi WMS

Proste systemy WMS obsługują jeden magazyn i podstawowe ruchy, rozbudowane także kilka magazynów, automatyczne regały i wymianę danych z przewoźnikami. Większość jednak:

  • prowadzi lokalizacje magazynowe, często o złożonej topologii (strefy, regały, poziomy, miejsca paletowe), i kontroluje stany w każdej z nich,
  • podpowiada, gdzie odłożyć przyjęty towar,
  • układa kompletację zamówień tak, żeby skrócić drogę magazyniera,
  • pilnuje partii i dat ważności, na przykład wydaje najpierw najstarsze,
  • prowadzi statusy materiałów, na przykład kwarantannę do czasu zwolnienia przez kontrolę jakości, czego wymaga GMP,
  • obsługuje inwentaryzację bez zatrzymywania magazynu.

Jak wygląda praca z WMS

Magazynier dostaje zadania na terminal albo telefon ze skanerem: przyjmij dostawę, odłóż paletę do lokalizacji, skompletuj zamówienie. Każdy ruch potwierdza skanem etykiety i lokalizacji, więc system wie, co gdzie leży, bez ręcznego wpisywania. Palety i opakowania oznacza się zwykle etykietami z numerem SSCC według standardu GS1, które rozumieją też klienci i przewoźnicy.

O tym, gdzie odłożyć towar i w jakiej kolejności go pobierać, decydują reguły: najpierw partie z najkrótszą datą ważności, towary często wydawane bliżej strefy wydań, materiały dla danej linii w pobliżu jej bufora.

Najważniejsza z tych reguł to kolejność wydawania:

  • FIFO (first in, first out): najpierw towar przyjęty najwcześniej, najczęstsza reguła w produkcji,
  • FEFO (first expired, first out): najpierw partie z najkrótszą datą ważności, standard w branży spożywczej i farmacji,
  • LIFO (last in, first out): najpierw towar przyjęty ostatnio, stosowany rzadko, zwykle tam, gdzie sposób składowania nie pozwala sięgnąć po starsze partie, na przykład przy składowaniu w stosach.

WMS pilnuje wybranej reguły przy każdym pobraniu i nie pozwala magazynierowi wziąć innej partii niż wskazana, chyba że ktoś świadomie zatwierdzi wyjątek.

WMS a ERP

ERP prowadzi stany magazynowe na poziomie ilości i wartości, potrzebne do rozliczeń. WMS zajmuje się fizyczną pracą w magazynie. Przy małym magazynie moduł magazynowy w ERP wystarcza. WMS ma sens, gdy lokalizacji i ruchów jest tyle, że ludzie zaczynają szukać towaru, a błędy w wydaniach zdarzają się regularnie.

WMS a produkcja

W zakładzie produkcyjnym magazyn zasila linie materiałem i przyjmuje wyroby gotowe. Ten styk bywa obsługiwany przez WMS, przez MES albo przez oba systemy razem, i warto ustalić to przed wdrożeniem, żeby nie zbudować tej samej funkcji dwa razy.

Logistyka wewnątrz zakładu produkcyjnego ma swoje specyficzne zadania. Część firm obsługuje je w samym WMS, inne wydzielają osobny moduł logistyki produkcyjnej (bywa nazywany LES, Logistics Execution System). Główny WMS zajmuje się wtedy przyjęciem materiałów, wysyłką wyrobów gotowych i stanami magazynowymi, a moduł produkcyjny tym, co dzieje się między magazynem a linią:

  • zatowarowaniem stanowisk i uzupełnianiem buforów przy linii, często według sygnałów kanban,
  • supermarketem, czyli podręcznym magazynkiem produkcyjnym blisko linii, z którego pobiera się materiał w małych ilościach,
  • trasami milk-run: cyklicznymi objazdami, które dowożą materiał na wiele stanowisk naraz i odbierają puste opakowania,
  • kompletacją zestawów części (kitting) i dostawami w kolejności montażu (sekwencja),
  • logistyką przezbrojeń: dowiezieniem form, narzędzi i materiału na nowe zlecenie przed zmianą produktu,
  • odbiorem wyrobów z linii i obiegiem opakowań zwrotnych.
przykład: zasilanie linii

Linia montażowa ma przy sobie bufor materiałów na kilka godzin pracy. Gdy poziom w buforze spada, operator albo MES zgłasza zapotrzebowanie. WMS tworzy zadanie pobrania z magazynu, wskazuje konkretną paletę z najstarszą partią, a wózkowy potwierdza skanem odbiór i dostarczenie na linię.

Dzięki temu wiadomo, która partia materiału trafiła na którą linię i o której godzinie, co jest podstawą identyfikowalności, a stany w magazynie i na produkcji zgadzają się bez ręcznych korekt na koniec zmiany.

Automatyka magazynowa i MFC

Rozbudowane systemy WMS współpracują z automatyką magazynową: przenośnikami, układnicami, wózkami autonomicznymi (AGV i AMR) czy regałami wahadłowymi. Za sterowanie nimi odpowiada zwykle osobna warstwa, MFC (Material Flow Control), nazywana też WCS (Warehouse Control System). WMS decyduje, co i dokąd ma trafić, a MFC zamienia to na konkretne ruchy urządzeń: wybiera trasę, kolejność i urządzenie, pilnuje, żeby się nie blokowały, i obsługuje sytuacje wyjątkowe, na przykład zajętą lokalizację albo awarię przenośnika. MFC rozmawia bezpośrednio ze sterownikami urządzeń, więc bywa dostarczany przez producenta automatyki, a nie dostawcę WMS.

Przykłady rozwiązań, które WMS obsługuje razem z automatyką:

  • miniload: automatyczny magazyn małych pojemników obsługiwany przez układnicę, który podaje części do stanowiska kompletacji; w zakładach często używany do zasilania linii montażowych drobnymi komponentami,
  • pick-to-light: lampki przy lokalizacjach pokazują, skąd i ile pobrać, a pracownik potwierdza pobranie przyciskiem, bez skanowania i papierowej listy,
  • put-to-light: odwrotnie, lampki pokazują, do którego pojemnika lub zamówienia odłożyć pobrany towar,
  • pick-by-voice: system podaje magazynierowi polecenia głosowo przez słuchawki, a ten potwierdza je głosem, mając wolne ręce i wzrok.

Takie rozwiązania mają sens przy dużej liczbie pobrań i stałym profilu towaru. W wielu zakładach produkcyjnych wystarczy WMS ze skanerami, a automatyzację warto rozważać dopiero wtedy, gdy wiadomo, gdzie traci się najwięcej czasu.

Kiedy warto myśleć o WMS

  • magazynierzy szukają towaru, a jego położenie zna kilka osób,
  • błędy w wydaniach albo wysyłkach zdarzają się regularnie,
  • inwentaryzacja wymaga zatrzymania magazynu,
  • trzeba pilnować partii, dat ważności albo statusów jakościowych,
  • klienci wymagają etykiet logistycznych i awizacji dostaw, na przykład przez EDI.

Na co zwrócić uwagę przy wdrożeniu

  • Dane podstawowe. Lokalizacje, wymiary i jednostki opakowań, numery partii. Ich przygotowanie zajmuje zwykle więcej czasu niż konfiguracja systemu.
  • Infrastruktura. Zasięg sieci Wi-Fi w całym magazynie, terminale, drukarki etykiet.
  • Integracja z ERP i MES. Który system jest źródłem stanów, kto tworzy zlecenia przesunięć na produkcję.
  • Przejście na nowy system. Pełna inwentaryzacja i oznaczenie wszystkich lokalizacji przed startem.

Czy WMS jest potrzebny, czy wystarczy lepiej używany moduł magazynowy w ERP, wychodzi przy przeglądzie obecnych systemów i danych: jeśli stany w ERP nie zgadzają się z regałem, nowy system sam tego nie naprawi.