w tym artykule

GNU Affero General Public License 3 (otwiera się w nowej karcie) to GPL 3 z jednym dodatkowym warunkiem. Przy GPL obowiązki pojawiają się, gdy przekazujesz program komuś innemu. Przy AGPL wystarczy, że ze zmienionego programu ktoś korzysta przez sieć, na przykład przez przeglądarkę. Wtedy trzeba mu zaoferować kod źródłowy tej zmienionej wersji. Licencja powstała z myślą o aplikacjach webowych i systemach w chmurze, a tak działa dziś wiele systemów używanych w firmach produkcyjnych.

Ocena dla firmy produkcyjnej2/5
Używanie w zakładzie produkcyjnym bez zmian w kodziebez warunków
Zmiany w kodziekod zmian dla każdego, kto korzysta z programu przez sieć
Program w maszynie lub produkcie dla klientajak GPL: pełny kod źródłowy dla odbiorcy
PrzykładyGrafana, MinIO, Nextcloud; Redis 8 i Elasticsearch mają AGPL jako jedną z licencji do wyboru

W zakładzie produkcyjnym

Program na AGPL używany bez zmian w kodzie nie wymaga niczego. Grafana z własnymi dashboardami, źródłami danych i ustawieniami to nadal niezmieniony program: dashboardy i konfiguracja nie są zmianą kodu. Większość firm, które używają Grafany do wizualizacji danych z produkcji, nie ma więc żadnych obowiązków.

Gdy dostawca albo ja zmieniamy kod

Tu AGPL robi różnicę i warto to wiedzieć przed zleceniem. Jeśli ja, integrator albo dostawca zmieniamy kod programu na AGPL na Twoje potrzeby, na przykład dodajemy funkcję do Grafany:

  • Zmiany dostajesz na AGPL. Wykonawca nie może objąć ich zamkniętą licencją, a Ty nie możesz ograniczyć praw tych, którzy z programu korzystają.
  • Każdy, kto korzysta ze zmienionego programu przez sieć, ma prawo do pełnego kodu źródłowego zmienionej wersji, a gdy go dostanie, może go przekazać dalej albo opublikować. Formalnie dotyczy to także Twoich pracowników. Jeśli z systemu korzystają tylko Twoi ludzie, kod w praktyce zostaje w firmie.
  • Problem zaczyna się, gdy dostęp mają osoby z zewnątrz: portal dla dostawców, panel dla klientów z danymi o ich zamówieniach, dostęp serwisu producenta maszyn. Wtedy trzeba im zaoferować kod zmian i nie ma kontroli nad tym, co z nim zrobią. Zakładaj więc, że zmiany mogą stać się publiczne.

AGPL nie wymaga publikowania zmian w internecie. Wymaga, żeby kod dostali użytkownicy zmienionego programu, a oni mogą go dalej publikować.

Jak tego uniknąć

  1. Nie zmieniać kodu programu. Konfiguracja, dashboardy, zapytania i integracja przez oficjalne API zwykle nie są zmianą programu. Przy wtyczkach to zależy od tego, jak są zbudowane, i warto to sprawdzić przed zleceniem.
  2. Kupić licencję komercyjną. Wielu producentów oferuje ten sam program na AGPL albo na płatnej licencji, na przykład Grafana Enterprise. Kopia na licencji komercyjnej nie podlega AGPL, więc zmiany mogą zostać zamknięte. Przy dużych zmianach albo systemie dostępnym dla osób z zewnątrz to często najprostsze wyjście.
  3. Wybrać inny program na licencji permisywnej, jeśli zmian ma być dużo, a licencja komercyjna jest za droga.

O tym, którą drogę wybrać, warto zdecydować przed rozpoczęciem prac, bo po fakcie zmienia się już tylko koszt.

Na co uważać

  • Niektóre korporacje mają wewnętrzny zakaz używania programów na AGPL. Jeśli Twoja firma należy do koncernu, sprawdź politykę grupy przed wdrożeniem.
  • W maszynie albo produkcie dla klienta AGPL działa jak GPL: odbiorca dostaje pełny kod źródłowy.
  • Producenci zmieniają licencje między wersjami. Grafana przeszła z Apache 2.0 na AGPL w 2021 roku; starsze wersje zostały na Apache 2.0, ale nie dostają już poprawek.

Zmiana licencji między wersjami to ryzyko, które przy oprogramowaniu komercyjnym nazywa się po prostu zmianą cennika. Jak je ważyć przy decyzji o open source w zakładzie produkcyjnym, piszę w artykule czy warto korzystać z open source. Wybór między zmianą kodu, licencją komercyjną a innym programem to decyzja o kosztach na lata, nie o technice; takie decyzje przygotowuje doradztwo IT, o którym piszę osobno.

Opisuję licencje z perspektywy praktyki wdrożeń, nie jako prawnik. Przy umowie na konkretny projekt skonsultuj zapisy z prawnikiem.