w tym artykule

GNU General Public License (otwiera się w nowej karcie) to licencja z „silnym copyleftem”. Program na GPL i każdą jego przeróbkę wolno przekazać dalej tylko na tej samej licencji, razem z kodem źródłowym. Najczęściej spotyka się wersje 2 (na przykład jądro Linux) i 3.

Ocena dla firmy produkcyjnej3/5
Używanie w zakładzie produkcyjnymbez warunków, także po zmianach
Zmiany w kodziekod zmian dostaje każdy, komu przekażesz program
Program w maszynie lub produkcie dla klientapełny kod źródłowy części na GPL (ze zmianami), treść licencji
Przykładyjądro Linux (GPL 2), MySQL (GPL 2 albo licencja komercyjna), ERPNext (GPL 3)

W zakładzie produkcyjnym

To najczęściej niezrozumiany punkt: GPL nie nakłada żadnych obowiązków na samo używanie. Możesz zainstalować program na GPL w zakładzie produkcyjnym, zmienić go i używać latami, nie pokazując nikomu ani linijki. Obowiązki pojawiają się dopiero, gdy program trafia do innej osoby lub firmy.

Uwaga na grupy kapitałowe: przekazanie programu innej spółce z grupy może być traktowane jako przekazanie dalej, bo to osobny podmiot. Przy wspólnym systemie dla kilku spółek warto to sprawdzić.

Gdy dostawca albo ja zmieniamy kod

Jeśli wykonawca zmienia dla Ciebie program na GPL, musi przekazać Ci kod źródłowy zmian na GPL, nie może zamknąć ich własną licencją. To działa na Twoją korzyść: nie uzależniasz się od wykonawcy. Nie musisz tych zmian nigdzie publikować. Możesz je też przekazać dalej, a wykonawca nie może Ci tego zabronić.

W maszynie albo produkcie

Tu GPL ma największe znaczenie. Jeśli Twoja maszyna ma komputer przemysłowy albo panel z systemem Linux, przekazujesz klientowi program na GPL. Musisz wtedy:

  • dołączyć treść licencji,
  • dać klientowi kod źródłowy części na GPL, łącznie ze swoimi zmianami, albo pisemną ofertę jego dostarczenia,
  • nie ograniczać praw klienta do tej części.

Twoje własne programy, które tylko działają w systemie Linux jako osobne aplikacje, nie stają się przez to programami na GPL. Inaczej jest, gdy wbudowujesz kod na GPL w swój program, na przykład kopiujesz bibliotekę na GPL do aplikacji HMI. Wtedy cała aplikacja musi być na GPL, jeśli przekazujesz ją dalej.

GPL 2 a GPL 3

  • GPL 3 daje wprost licencję na patenty autorów.
  • GPL 3 wymaga przekazania informacji potrzebnych do zainstalowania zmienionej wersji na urządzeniu, ale tylko dla „produktów konsumenckich”. Maszyny przemysłowe zwykle do nich nie należą.
  • Po naruszeniu GPL 2 licencja wygasa od razu. GPL 3 daje 30 dni na naprawienie błędu od powiadomienia przez właściciela praw, jeśli to pierwsze naruszenie.

Odmianą GPL 3 dla programów, z których korzysta się przez sieć, jest AGPL: tam obowiązki uruchamia już samo udostępnienie zmienionej wersji online.

Podwójne licencje

Część programów, na przykład MySQL, jest dostępna na GPL albo na licencji komercyjnej. Do używania u siebie wystarczy GPL. Licencja komercyjna ma sens dla producentów, którzy wbudowują taki program w swój produkt i nie chcą udostępniać kodu.

Dla firmy, która programu tylko używa, GPL nie tworzy obowiązków; pytania zaczynają się przy maszynach i produktach z wbudowanym oprogramowaniem. Jak ocenić, czy open source w danym miejscu się opłaca, piszę w artykule czy warto korzystać z open source. Pytania o kod źródłowy i prawa do zmian warto zadać przed umową z wykonawcą, nie po; kto je zadaje po stronie zamawiającego i czym różni się od wykonawcy, wyjaśniam w artykule o tym, czym jest doradztwo IT.

Opisuję licencje z perspektywy praktyki wdrożeń, nie jako prawnik. Przy umowie na konkretny projekt skonsultuj zapisy z prawnikiem.