CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) to dyrektywa UE o raportowaniu zrównoważonego rozwoju (otwiera się w nowej karcie). Objęte nią firmy publikują raport według standardów ESRS, między innymi o emisjach, zużyciu energii i wody, odpadach i pracownikach.
| Rodzaj | dyrektywa UE, obowiązkowa dla objętych firm |
|---|---|
| Czego dotyczy | raportowanie zrównoważonego rozwoju (ESG) |
| Kogo dotyczy | firmy zatrudniające ponad 1000 osób i mające ponad 450 mln euro rocznego obrotu (po zmianach z 2026 roku) |
| Podstawa | dyrektywa (UE) 2022/2464, zmieniona dyrektywą (UE) 2026/470 (Omnibus I); standardy ESRS |
Kogo dotyczy
Pierwsza grupa firm, duże spółki giełdowe, raportuje od roku obrotowego 2024. W 2025 roku UE przesunęła terminy dla kolejnych grup o dwa lata (dyrektywa 2025/794), a w 2026 roku zawęziła zakres: po dyrektywie Omnibus I (2026/470) (otwiera się w nowej karcie), która weszła w życie 18 marca 2026 roku, obowiązek dotyczy firm mających średnio ponad 1000 pracowników i ponad 450 mln euro rocznego obrotu, od roku obrotowego 2027. Mniejsze firmy z obowiązku wypadły. Państwa członkowskie mają czas na wdrożenie zmian do 19 marca 2027 roku. Stan na październik 2026.
Dla wielu firm produkcyjnych ważniejsze od własnego obowiązku są pytania klientów. Duże firmy raportują emisje w całym łańcuchu dostaw (tak zwany zakres 3), więc pytają dostawców o ślad węglowy wyrobów, zużycie energii i udział energii odnawialnej. Dostawca, który ma te dane, łatwiej utrzymuje się na liście. Od lat obrotowych zaczynających się 1 stycznia 2027 roku klient nie może przy tym żądać od dostawcy zatrudniającego mniej niż 1000 osób więcej danych, niż przewiduje dobrowolny standard dla mniejszych firm (dawniej VSME, dziś rozporządzenie delegowane 2026/1560 (otwiera się w nowej karcie)). Ten standard wyznacza więc, o co klient może pytać.
Skąd brać dane
- ERP: zakupy materiałów, energii i paliw, transport,
- MES: zużycie materiałów i energii na zlecenie i wyrób, braki i odpady,
- monitorowanie mediów przez liczniki i SCADA: zużycie energii z podziałem na linie i procesy,
- narzędzia do raportowania ESG, które zbierają te dane i liczą emisje.
Najwięcej pracy jest zwykle nie z samym raportem, tylko z danymi: ustaleniem, skąd pochodzą, i powtarzalnym ich zbieraniem. Dobrze wdrożone ISO 14001 i ISO 50001 bardzo to ułatwiają. To decyzja o danych na lata: które systemy mają je zbierać, w jakim podziale i kto za nie odpowiada. Takie decyzje należą do strategii IT firmy produkcyjnej, nie do projektu raportowego. Poukładanie ich, zanim ktoś kupi narzędzie do raportowania, to typowy przykład tego, co obejmuje doradztwo IT dla firm produkcyjnych.
Opisuję normy i przepisy z perspektywy systemów IT w zakładzie, nie jako audytor ani prawnik. Szczegóły sprawdź w aktualnym tekście normy, przewodnika albo przepisu, a to, czy i jak dotyczą Twojej firmy, z prawnikiem.