GAMP 5 (Good Automated Manufacturing Practice) to przewodnik organizacji ISPE (otwiera się w nowej karcie) opisujący, jak walidować systemy komputerowe w firmach objętych GMP. Nie jest przepisem, ale inspektorzy i dostawcy traktują go jako standard: walidacja prowadzona według GAMP 5 jest łatwa do obrony podczas inspekcji.

Rodzajprzewodnik branżowy (ISPE)
Czego dotyczywalidacja systemów komputerowych
Kogo dotyczyfirmy objęte GMP i ich dostawcy oprogramowania; podobne podejście stosują producenci wyrobów medycznych (ISO 13485)
Aktualne wydaniedrugie, z 2022 roku

Jak działa

GAMP 5 zakłada podejście oparte na ryzyku: im większy wpływ systemu na jakość produktu i bezpieczeństwo pacjenta, tym dokładniejsze testy i dokumentacja. Oprogramowanie dzieli się na kategorie: infrastrukturę (system operacyjny, baza danych), produkty niekonfigurowane, produkty konfigurowane i oprogramowanie pisane na zamówienie. Im wyższa kategoria, tym więcej pracy przy walidacji. Typowy przebieg to specyfikacja wymagań użytkownika (URS), ocena ryzyka, kwalifikacja instalacji, działania i procesu (IQ, OQ, PQ).

Co to oznacza przy wyborze systemu

  • Każda zmiana w kodzie pod firmę przesuwa system do najwyższej kategorii i zwiększa zakres walidacji. Konfiguracja standardowego produktu jest tańsza w utrzymaniu.
  • Przewodnik zachęca do korzystania z dokumentacji i testów dostawcy. Dostawca, który ma je przygotowane, skraca walidację o tygodnie.
  • Walidacja nie kończy się na uruchomieniu. Każda aktualizacja wymaga oceny zmian i często ponownych testów, co warto uwzględnić w kosztach utrzymania.

Dotyczy to wszystkich systemów w obszarze GMP: MES, LIMS, QMS, WMS i części ERP. Koszt walidacji i ponownych testów po każdej aktualizacji powinien być w ofercie i w umowie od początku; jak o to zadbać przy wyborze dostawcy, piszę w artykule o wdrożeniu systemu IT. Przeczytanie oferty i dokumentacji dostawcy po stronie kupującego, zanim ktoś podpisze umowę, to zadanie, które obejmuje doradztwo IT.

Opisuję normy i przepisy z perspektywy systemów IT w zakładzie, nie jako audytor ani prawnik. Szczegóły sprawdź w aktualnym tekście normy, przewodnika albo przepisu, a to, czy i jak dotyczą Twojej firmy, z prawnikiem.