IATF 16949 to standard systemu zarządzania jakością (otwiera się w nowej karcie) dla dostawców branży motoryzacyjnej. Opiera się na ISO 9001 i dodaje do niej wymagania branżowe. Dla dostawców producentów samochodów certyfikat jest w praktyce obowiązkowy.
| Rodzaj | standard branżowy, z certyfikacją |
|---|---|
| Czego dotyczy | system zarządzania jakością w motoryzacji |
| Kogo dotyczy | producenci części i podzespołów dla motoryzacji |
| Aktualne wydanie | 2016; drugie wydanie planowane na połowę 2027 roku |
| Podstawa | ISO 9001 plus wymagania branżowe i wymagania klientów |
Czego wymaga ponad ISO 9001
- stosowania tzw. core tools, czyli pięciu podstawowych narzędzi jakości w motoryzacji: APQP, PPAP, FMEA, MSA i SPC, albo ich odpowiedników VDA (na przykład PPA zamiast PPAP), zależnie od wymagań klienta,
- pełnej identyfikowalności wyrobów,
- planowanego i prewencyjnego utrzymania ruchu, z mierzeniem jego skuteczności,
- planów awaryjnych na wypadek przestoju, braku dostaw czy awarii systemów,
- spełnienia indywidualnych wymagań każdego klienta (customer specific requirements),
- nadzoru nad oprogramowaniem wbudowanym w wyroby, jeśli firma je dostarcza.
IATF pracuje nad drugim wydaniem standardu: według komunikatu z lipca 2026 roku (otwiera się w nowej karcie) publikacja jest planowana na połowę 2027 roku, a okres przejściowy skończy się razem z okresem przejściowym ISO 9001:2026. Do tego czasu obowiązuje wydanie z 2016 roku.
Systemy, które pomagają
- MES: identyfikowalność do partii i sztuki, dane do SPC prosto ze stanowiska, blokada partii po niezgodnym wyniku.
- QMS: FMEA, plany kontroli, PPAP i reklamacje w formacie 8D.
- CMMS: przeglądy prewencyjne i wskaźniki utrzymania ruchu, których audytor IATF będzie szukał.
- PLM: wersje dokumentacji i zmiany konstrukcyjne uzgodnione z klientem.
W motoryzacji z tym standardem zwykle łączy się wymaganie TISAX, gdy dostawca dostaje od klienta dane konstrukcyjne. Audytor IATF pyta też o dane, których ręcznie nie da się zebrać w rozsądnym czasie: wskaźniki, SPC, historię przeglądów. Dlatego u dostawców motoryzacji system często wdraża się pod presją audytu; jak zrobić to w rozsądnym porządku, piszę w artykule o wdrożeniu systemu IT. Pod presją audytu łatwo kupić system, który spełnia listę audytora, a nie potrzeby firmy; rozdzielenie jednego od drugiego to praca, którą obejmuje doradztwo IT.
Opisuję normy i przepisy z perspektywy systemów IT w zakładzie, nie jako audytor ani prawnik. Szczegóły sprawdź w aktualnym tekście normy, przewodnika albo przepisu, a to, czy i jak dotyczą Twojej firmy, z prawnikiem.